Интервју од Strangers in a Tangled Wilderness
Работам на зин/книга во која ги интервјуирам авторите/ките на анархистички романи за тоа како радикализмот им користи во нивната работа. (ќе биде издадено од Strangers in a Tangled Wilderness). Еве ја транскрипцијата од мојот разговор со стрип авторот Алан Мур:Ќе почнам од основното: Кои се твоите асоцијации со анархизмот? Дали се сметаш себеси за анархист? Како воопшто се вклучи во радикалната политика?
Па претпоставувам
дека се вклучив во радикалната политика некаде во доцните 1960ти кога беше
дел од културата. Контракултурата, како што ја викавме тогаш, беше многу
еклектична и сеопфатна. Вклучуваше мода на облекување, стилови на музика,
философски позиции и, неизбежно, политички позиции. Иако од време на време
постоеа различни политички наклони кои се истакнуваа напред, претпоставувам
дека онаа генерална заедничка политичка позиција беше веројатно анархистичката.
Иако веројатно тогаш, во тоа време, кога бев многу млад тинејџер, не беше
неопходно така дефинирано. Веројатно не бев многу запознаен со концептите
на анархија за да би се етикетирал себеси како таков. Подоцна, во моите
20ти години почнав посериозно да размислувам за работите, по што дојдов
до заклучок дека во основа единственото политичко гледиште со кое може да
се поистоветам би било анархистичкото.
Понатаму сознав дека во основа анархијата е всушност единствената политичка ситуација која во суштина е возможна. Верувам дека сите други политички состојби се всушност варијации или израстоци на основната состојба на анархијата; впрочем, кога ќе ја спомнеш идејата за анархија на повеќето луѓе тие ќе ти речат дека е лоша идеја затоа што би презела најголемата банда. Што е многу слично на она како јас го гледам современово општество. Живееме во лошо развиена анархистичка ситуација во која најголемата банда презела и објавила дека не е анархистичка ситуација – тоа е капиталистичка или комунистичка ситуација. Но склон сум да мислам дека анархијата е најприродната форма на политика за човечкото суштество да ја живее. Се што значи, зборот, е без водачи/ки. Ан-архон. Без водачи/ки.
И мислам дека доколку погледнеме кон природата без предрасуди, ќе видиме дека ова е состојбата на нештата во која вообичаено припаѓа. Мислам, поранешните натуралисти/ки ги видоа групите животни и рекоа: *а да, ова животно е алфа мажјак, и тој е водач на групава*. За што подоцнежното истражување вели дека ова е едноставно проектирање на сопствените социјални визии на истражувачот врз групата животни, кои доколку поблизу ги гледаш ќе дознаеш дека, да, постои оној голем јак мажјак кој се чини дека може да се справи со секоја битка, но дека најважниот/та член/ка на стадото е веројатно онаа женка во позадина која се чини секој ја собира во текот на било кој конфликт. Постојат и други животни во толпата кои се битни од аспект на пронаоѓање нова територија. Всушност, стадото во суштина не се структурира во хиерархиска смисла; секое животно некако си има своја позиција во стадото.
И всушност, ако погледнеш кон најприродните човечки групирања на луѓе, како што е семејството или група пријатели/ки, ќе видите дека повторно, немаме водачи/ки. Освен ако не збориме за некое неверојатно ригидно викторијанско семејство, не постои никој/а кој/а би можело да се каже дека е водач/ка на семејството; секој/а си има своја функција. И ми изгледа дека анархијата е состојба која најприродно се стекнува кога говориме за обични човечки суштества кои го живеат својот живот на природен начин. Само кога доаѓаат оние оттуѓени структури на редот кои се претставувани од нашите најголеми политички школи на мислата, почнуваш да согледуваш како напливаат овие страшни проблеми – проблеми во однос на нашиот статус во хиерархијата, несигурностите и небезбедностите кои се резултат на тоа. Ги имаш тие љубомори, тие борби на моќ, кои во големо, не го допираат остатокот од животинското кралство. Ми се чини дека идејата за водачи/ки е неприродна која веројатно била смислена од водач/ка во некој момент од антиката; и оттогаш водачите/ките брутално ја наметнуваат таа идеја, до степен на кој луѓето веќе не можат да зачнат алтернатива.
Ова е една од работите во врска со анархијата: доколку утре би ги симнале
сите водачи/ки, би ги ставиле на ѕид и би ги стрелале – што е една прекрасна
мисла, остави ме уште малку со неа пред да ја отфрлам – значи доколку го
направиме тоа општеството најверојатно ќе пропадне, затоа што мнозинството
луѓе зад себе имаат илјадници години на условување да бидат зависни од водство
од некој извор надвор од себеси. Тоа стана патерица за ужасно многу луѓе,
и доколку едноставно ги шутнеш, тогаш тие би паднале и 
повлекле
општеството со нив. За да постигнеме било каква функционална и реалистична
состојба на анархија, очигледно луѓето ќе мора да се образуваат – и тоа
масовно – кон состојба каде тие навистина можат да преземат одговорност
за своите акции и симултано да бидат свесни дека делуваат во поширока група:
дека мора да дозволат на другите луѓе во таа група да преземат одговорност
за своите акции. Што во мали размери, како што тоа иде во семејства или
во групи пријатели/ки, не изгледа толку неостварливо, но за да ги доведеш
луѓето да размислуваат да го живеат својот живот на овој начин потребно
е навистина многу, многу образување. А очигледно е дека ниту една власт,
ниту една држава нема да ги образува луѓето до таму каде самата држава станува
небитна. Кога луѓето би биле образовани до таа точка да можат да преземат
одговорност за сопствените закони и своите акции и станат, според мене,
целосно остварени човечки суштества, тогаш тоа ќе мора да доаѓа од некој
извор, поинаков од државата или власта.
Постојат подземни традиции, и подземни политички и подземни духовни традиции. Постојат луѓе како Џон Банјан кој поминал скоро 30 години в затвор близу Бедфорд. Тој е авторот на *Напредокот на аџијата*, а помина скоро 30 години затвор затоа што духовните идеи кој тој ги оддавал биле бунтовнички. Ова беше дел од движењето; околу 17тиот век во Англија имало секакви чудни идеи кои излегувале на површина, особено во областа во која живеев јас, во средоземјето. Постојат сиве овие религии – иако често се сметаа за еретички – кои изјавувале дека нема потреба од свештеници/чки, дека нема потреба од водачи/ки; тие се надевале да прогласат нација на свет(и)ци. Дека секој/а ќе стане светец/ица, и дека ќе станеле механички философи/ки. Луѓето можеле да работат цел ден, како крпачи на котли, но вечерта можеле да се исправат и да го проповедаат божјиот збор со исто толку авторитет како било кој/а друг/а на свештеничката говорница. Ова изгледа како прекрасна идеја, но можете да видите како би ги престрашило властите на времето.
И навистина, во текот на 17тиот век, делумно подгреан од слични идеи, Оливер Кромвел се подигна и ја започна британската граѓанска војна, која со време доведе до обезглавувањето на Чарлс I. Мислам, тоа беше, користејќи фраза од една од најдобрите книги за тој период, *буквално случај на превртување на светот наопаку*. Постоеле тие подземни традиции, без разлика дали се тоа духовни или чисто политички, кои изразувале анархистички идеи со векови, а овие денови постои дури и поголем потенцијал во расејувањето на ваквите идеи. Со подемот на интернетот и подемот на комуникацијата општо, овие идеи се многу потешко потиснати. Едноставно, фрлањето на Џон Банјан во затвор на 30 години повеќе нема да ги сосече. Исто така, интернетот нуди можности за отфрлање на централизираната државна контрола.
Имаше едно многу интересно парче, 10-минутен тв пренос, направено тука од некој господин од Лондонската школа за економија, предавач кој изгледаше како најнезаканувачкот човек што можеш да го замислиш; никако не изгледаше на некој апокалиптичен политички бељаџија; тој изгледаше и беше сметководител и економист. А сепак реалната слика која тој ја сликаше беше прилично привлечна. Тој велеше дека единствената причина заради која владите се влади е поради тоа што тие ја контролираат валутата; дека тие не прават ништо за нас за кое не плаќаме, освен што не ставаат на удар на заканата од надворешни војни со нивните лекомислени акции. Тие во суштина не не ни владеат; се што прават е контрола на валутниот курс и разврат во приходите .
Во минатото, доколку сакаш да бидеш фрлен/а во затвор засекогаш тогаш најдобар начин би било, не да злоупотребуваш деца или да си некој сериски убиец и сл., ами да се обидеш да основаш сопствена валута. Затоа што природата на валутата е еден вид магија: овие парчиња метал или парчиња хартија имаат вредност само до тогаш до кога луѓето веруваат дека ја имаат. Доколку некој/а друг/а сака да воведе друг вид на парче метал или хартија, и доколку луѓето почнуваат да веруваат во таа форма на валута повеќе од твојата, тогаш сето твое богатство наеднаш ќе исчезне. Така обидите за воведување на алтернативна валута во минатото биле немилосрдно отстранети. А со интернетот тоа не е веќе ни од близу така лесно. Всушност, многу модерни компании имаат свои шеми за наградување; супермаркетите имаат свои шеми на наградување кои во одредена смисла се некоја форма на валута. Многу компании имаат шеми во кои работниците/чките ќе се исплаќаат преку кредити кои можат да бидат разменети за скоро се, од куќа па до конзерва грав во компаниската продавница. Исто така ги имаш овие зелени економи кои се иницираат таму и ваму, каде да речеме, во некое посиромашно маало во Англија имаш некојси невработен механичар кој сака д му се декорира куќата. Тогаш тој, како невработен механичар, ќе собере зелени кредити (поени) вршејќи ја својата работа во соседството – поправајќи ги колите на луѓето, такви работи – па ќе може тие поени да ги потроши со тоа што ќе се поврзе со некој невработен декоратор кој ќе дојде и ќе ја офарба неговата куќа.
Сега значи, шеми како оваа се се потешки да се контролираат, и она што овој предавач од Лондонската школа за економија велеше е тоа дека во иднина мораме да се подготвиме за ситуација во која прво, нема да имаме валута, а второ, како резултат на тоа, ниту влада. Значи постојат начини на кои самата технологија, и начини на кои ние реагираме на технологијата – начини според кои ја адаптираме нашата култура и нашиот начин на живеење за да ги прилагодиме пробивите и движењата во технологијата – може да ни покаже начин како да ја заобиколуваме власта. Да еволуираме околу владата до точка каде такво нешто веќе не е ниту потребно, ниту посакувано. Тоа е можеби оптимистичка визија, но е еден од единствените реални начини во кои верувам дека би се случил.
Не верувам дека насилна револуција некогаш ќе се случи, едноставно затоа што никогаш не се ни случило во минатото. Мислам, говорејќи како жител на Нордхемптон, за време на англиската граѓанска војна ние го поддржувавме Кромвел – ја обезбедивме со чизми неговата војска – и бевме центар на антиројалистичкото расположение. Инцидентно, ги обезбедивме сите чизми и за конфедеративците, така да очигледно знаеме да избереме победник. Кромвеловата револуција? Изгледа го одмина. Кралот беше обезглавен, што беше прилично рано за обезглавување; меѓу европската монархија, мислам дека можеме да тврдиме дека го избркавме овој тренд. Но да додадеме уште 10 години; како што испадна, самиот Кромвел беше чудовиште. Тој беше исто толку чудовиште колку и Чарлс I. На некој начин тој беше и полош. Кога Кромвел умрел, се случила реставрација. На власт дошол Чарлс II кој бил толку изнервиран од луѓето од Нордхемптон што ни го срушил замокот. Бил повратен статус кво. Навистина не мислам дека насилна револуција некогаш ќе обезбеди долгорочно решение за проблемите на обичниот човек. Мислам дека тоа е нешто што најдобро можеме да го решиме самите, и кое изгледа најверојатно да го оствариме преку едноставна еволуција на западното општество. Но тоа може да одземе побајаги време, а дали имаме толку време, е секако, отворено за дебата.
Па претпоставувам дека тие се моите главни мисли во врска со анархијата. Со мене се веќе долго време. Назад во 80тите, кога прв пат почнав да клоцам пишувајќи го В за Вендета (Одмазда) за англискиот магазин Воин, приказнатата беше повеќе резултат на јас како седам и размислувам за тоа кои се најекстремните краеви на политиката. Затоа што ми падна на ум дека простиот капитализам и комунизмот не се двата пола околу кои се одвиваше цела политика. Ми падна на ум дека двата најпретставителни екстреми можат да се најдат во фашизмот и анархијата.
Фашизмот е целосно абдицирање од личната одговорност. Ја предаваш цела одговорност за сопствените акции на државата во име на тоа дека во единството е силата, што беше дефиницијата на фашизмот претставен од оригиналниот римски симбол од снопови жито. Да, тоа е доста убедлив аргумент: *Во единството е силата*. Но неизбежно луѓето се склони да доаѓаат до заклучок дека сноповите жито ќе бидат многу посилни доколку сите жита се во униформирана големина и форма, да нема никакви чудно формирани или свиткани жита кои би го нарушиле снопот. Па така оди од *во единството е силата* до *во униформноста е силата* и од таму продолжува до ексцесите на фашизмот какви што ги видовме на дело низ 20тиот век и во 21виот век.
Анархијата, од друга страна, скоро започнува од принципот дека *во различноста е силата*, што дава многу повеќе смисла од гледна точка на гледање на природниот свет. Природата, и силите на еволуцијата – доколку живееш во земја каде сеуште веруваат во силите на еволуцијата, секако – се чини нескладно да ја следат идеата *во единството и униформноста е силата*. Ако сакаш да збориме за успешни видови тогаш да збориме за лилјаците и бубачките: постојат илјадници варијации на различни лилјаци и бубачки. Некои видови дрвја и грмушки се развија во толку подвидови што сега постојат илјадници различни примери на овие основни видови. И кога ќе го споредиш тоа со нешто како коњи или луѓе, каде постои еден основен тип на човек, и два, можеби три основни типа коњи. Во рамките на еволутивното дрво, ние сме голи, соголени гранки. Целата програма на еволуцијата е да се разноликува, затоа што во разноликоста е силата.
И доколку го аплицираш ова на општествено ниво, тогаш добиваш нешто како анархија. На сите им се признаени нивните способности, нивните особени агенди, и секој/а има своја потреба да работи кооперативно со другите луѓе. Значи достижно е овој ист вид на околности кој се постигнува во мало човечко групирање, како семејство или група пријатели/ки, може да се постигне и во пошироко човечко групирање како цивилизацијата.
Значи, ова би било отприлика се што размислувам за анархијата во моментов. Иако, секако, анархијата е доста променлива ствар, така да ако ме прашаш утре може да имам поинаква идеја.
Во *пишување за стрипови* пишуваш за тоа како приказните можат да бидат битни за светот околу нас, како приказните можат да бидат *корисни* на некој начин. Како мислиш дека приказните можат да бидат корисни? И како политиката ја информира твојата работа?
Па мислам дека приказните се веројатно и повеќе од само корисни; тие се веројатно витални. Мислам дека доколку во суштина ја испиташ врската помеѓу вистинскиот живот и фикцијата, ќе видиш дека многу често ги предвидуваме нашите вистински животи врз фикција која сме ја аплицирале од некаде. Од нашите најрани денови во пештерите, сигурен сум дека имаме, кога ги наликуваме нашите личности, се обидуваме да позајмиме квалитети – можеби од вистински луѓе на кои им се воодушевуваме, но исто толку често од некоја целосно мистична личност, некој бог или херој, некој карактер од книгата со приказни. Без разлика дали ова е добра идеја или не, ние сме склони да го правиме. Начинот на кој говориме, начинот на кој делуваме, начинот на кој се однесуваме, веројатно го преземаме нашиот пример од некојаси фикција или прототип. Дури и кога е тоа вистинска личност што не инспирира, може да се делумно инспирирани од измислени примери. Земајќи го во предвид тоа, доста е лесно да видиме дека во некоја смисла, цели наши животи – индивидуално или како култура – се на некој начин наративни.
Тоа ти е некој вид фикција, не е реалност во смисла дека е нешто конкретно
и фиксно; ние постојано го измислуваме сопственото искуство. Ние го издаваме
нашето искуство. Има делчиња на кои едноставно погрешно сме се сетиле, има
делчиња кои намерно не ги издаваме затоа што не ни се од интерес или можеби
не покажуваат во лошо светло. Така ние постојано го преиспитуваме, и како
индивидуи и како нации, нашето минато. Малку по малку го претвораме во некој
вид фикција, тоа е начинот на кој ја наликуваме нашата секојдневна реалност.
Ние не ја искусуваме реалноста директно, туку едноставно ја доживуваме нашата
перцепција за реалноста. Сиве овие сигнали кои пулсираат низ оптичките нерви,
и во тапанчињата на нашите уши, од нив го компонираме, миг по миг, нашиот
поглед на реалноста. И неизбежно, затоа што перцепциите на луѓето се различни,
конструкциите кои луѓето ги градат на работите се различни, не постои нешто
како ладна, објективна реалност која е цврста и фиксна и затворена за интерпретација.
Неизбежно, во некој степен ние ја создаваме фикцијата секоја секунда од
нашите животи, фикцијата за тоа кои сме, фикцијата за тоа што претставува
нашиот живот, значењето кое им го даваме на работите.
Така, во некој степен, приказните се во апсолутниот центар на човечкото постоење. Понекогаш со уништувачко влијание; ако се сетиме на тоа колку различните стари религиски приказни – кои на времето можеби не претставувале ништо повеќе од бајки – доведоа до многу разорувачки војни се до ден денеска. Очигледно е дека постојат моменти кога фикциите врз кои ги базираме нашите животи не водат во застрашувачка територија. Па така, да, мислам дека приказните играат голема улога, донекаде и поголема од развојот на законите или развојот на било кој друг вид на општествен маркер. Мислам дека развојот на нашите фикции и развојот на нашите приказни се тие кои се вистинско мерило за нашиот напредок. Мислам дека кога ќе погледнеме наназад во културата, ние обично гледаме на уметноста како мерило за највисоките достигнувања на нашата култура. Не гледаме на војната, ниту пак на големите, поволни политички настани. Ние обично гледаме на културните достигнувања, како што е приказната.
Што се однесува до тоа како политиката се поврзува со процесот на раскажување приказни, би рекол дека е на ист начин на кој политиката се поврзува со се друго. Мислам, како што велеше една стара феминистичка максима, *личното е политичко*. Ние не живееме во постоење во кое различните аспекти од нашето општество се распоредени во посебни делови, како во книжарниците. Во книжарница, ќе имаш оддел за историја, за политика, за современо живеење, за животната средина, за модерната мисла, модерните однесувања. Сите овие работи се политички. Сите овие работи не се распоредени во оддели; тие се измешани заедно. И мислам дека неизбежно ќе постои политички елемент во се што правиме или не правиме. Во се што веруваме или не веруваме.
Мислам, во однос на политиката мислам дека е важно да знаеме што тој збор значи. Политиката понекогаш се продава како некоја која има етичка димензија, како да има добра и лоша политика. Колку што јас разбрав, зборот всушност има ист корен со зборот polite (љубезно). Тоа е уметност да се пренесе информацијата на политички начин, на начин кој ќе биде дискретен и дипломатски и ќе навреди најмалку луѓе. Во основа збориме за вртење. Наместо да кажеме дека е чисто доцен 20ти, ран 21ви век-термин, очигледно е дека политиката секогаш била чисто вртење. Но тоа вели дека системот е тој кој е испреплетен со нашите секојдневни животи, така секој аспект за кој се врзани нашите животи има политички елемент, вклчувајќи го тука и пишувањето фикција.
Претпоставувам дека било која уметност може да се каже дека е пропаганда за состојбата на умот. Неизбежно, кога создаваш слика, пишуваш приказна, вршиш пропаганда, во смисла на начинот на кој се чувствуваш, начинот на кој размислуваш, начинот на кој го гледаш светот. Се обидуваш да го изразиш сопствениот поглед на реалност и постоење, а тоа неизбежно ќе биде политичка акција – особено ако твојот поглед на постоењето е предалеку од мејнстрим погледот на постоење. Поради што многу писатели/ки во минатото имале сериозни проблеми.
Дали си имал некој проблем со твоите издавачи, што се должело на твојата радикална политика?
Па, за изненадување, не. Во голем дел моето бавење со стрипови беше под влијание на американските подземни стрипови; тоа е позадината од каде јас доаѓам, некакво ласкање на американската подземна култура, вклучувајќи ги своите стрипови. А таа позадина секогаш била многу, многу политичка. Така од самиот почеток веројатно секогаш постоел некој политички сатиричен елемент, барем од време на време. Кога беше потребно, или ми изгледаше ок за приказната, имаше по некој сатиричен политички елемент како исползува во мојата работа од најрани денови. Многу од ептен раните мали кратки приказни кои ги напишав за 2000AD, мали сф бајки со ненадеен крај. Кога тоа беше возможно се обидував да вметнам некој вид на политички морал, или само морал, во таквите приказни. Едноставно заради тоа што ги правеше подобри приказни и јас се чувствував подобро кога ги пишував затоа што ги изразував моите верувања.
А затоа што тие приказни беа популарни, зошто се продаваа повеќе стрипови, немав никаков проблем со тоа. Дури и кога луѓето кои ги издаваа моите книги не ги споделуваа моите верувања или политика – и во најголемиот дел моменти нивната политика беше 180 степени различна од мојата – барем ги разбираа своите бројки од продажбата. И изгледа дека можеа да живеат со тоа, со издавачки гледишта на кои тие самите не се преплатиле, се додека читателите/ките купуваат книги во голем број. Тие се подготвени да ти простат се доколку заработуваш доволно пари за нив. Мислам дека тоа е некоја општа порака која ја добив во мојата кариера со стрипови; доколку си доволно добар/ра, доволно популарен/на, доколку правиш доволно пари, тогаш доста весело ќе ти дозволат да ги користиш нивните средства за да сееш идеи кои можеби се многу, многу радикални. Во некој контекст можеби и опасни. Ова е убавината на капитализмот: постои изворна алчност која повеќе се грижи за развратувањето пари, отколку за било која порака која може да се шири. Така, не, никогаш не сум имал проблеми со тоа.
Можеш ли да посочиш на некое влијание што твоите приказни го имале врз светот?
Не може да ми текне на многу позитивни. Сакам да мислам дека некој дел
од мојата работа го потикнало размислувањето кај луѓето околу одредени области.
На многу примитивно ниво, би било убаво да се мисли дека луѓето размислувале
малку поинаку за стрип-медиумот како резултат на мојата работа, и виделе
голема можност во него. И сфатиле колку корисно средство за сеење информации
тој е. Тоа би било еден корисен 
додаток
во арсеналот на луѓето кои бараат општествени промени, затоа што стриповите
може да бидат неверојатно корисно средство во тој поглед. Исто така сакам
да мислам дека можеби, на повисоко ниво, дека мојата работа има потенцијал
радикалнода да ги промени идеите на луѓето околу темава. До, можеби, со
време, декади по мојата смрт, влијае на некоја мала промена во начинот на
кој луѓето го гледаат и организираат општеството. Дел од мојата магична
работа е обид да се натераат луѓето да ја видат реалноста и нејзините можности
во поинаква светлина. Сакам да мислам дека со време тоа ќе има некакво влијание.
Сакам да мислам дека Изгубени девојки, што е обид да се рехабилитира целиот
поим на порнографијата, може да има некое поволно влијание. Дека луѓето
ќе можат да дојдат до некоја форма на порнографија која не е грда, која
е интелегентна, и која потенцијално порнографијата ја прави една прекрасна,
гостољубива арена во која нашите најдлабоко чувани сексуални тајни можат
да се дискутираат на отворен и здрав начин. Каде нашите срамни сексуални
фантазии не се препуштени на гнилост и претворени во нешто чудовишно во
мракот во нас. Убаво е да се мисли дека можеби работи како Изгубени девојки
и магичниот материјал може да имаат моќ да го променат начинот на кој луѓето
размислуваат.
Во врска со магијата, можам да се сетам на еден од последните разговори кои ги имав со мојата многу драга пријателка која многу ми недостига, писателката Кети Акер. Ова беше брзо по моето заинтересување и инволвирање во магијата. И кажував како начинот на кој тогаш ги гледав работите беше дека во основа магијата е последниот и најдобриот бастион на револуцијата. Политичката револуција, сексуалната револуција, овие работи имаа свој удел и свои ограничувања, но идејата за магичната револуција ќе се развива околу суштински менувајќи ја свеста на луѓето, што значи, суштински менувајќи ја природата на како се прима реалноста. Кети целосно се сложи со тоа – некако тоа ја следеше со некои нејзини искуства – и сеуште мислам дека тоа е вистина. На некој начин, магијата е најполитичка од сите области во кои сум инволвиран.
На пример, зборувавме претходно – па зборев претходно – за тоа дека анархијата и фашизмот се двата пола на политиката. Од една страна е фашизмот, со врзани снопови жито, идејата дека во единството и униформноста се наоѓа силата; а од друга страна е анархијата, која е целосно детерминирана од индивидуата, и каде индивидуата го детерминира сопствениот живот. Ако тоа го поместиш на духовно поле, па во религијата, го наоѓам духовниот еквивалент на фашизмот. Зборот *религија* доаѓа од коренот ligare, кој е корен и за зборот врзува и врска, што во основа значи *врзани заедно во верувањето*. Во основа е истата идеја како и зад фашизмот; дури не е неопходен ни духовен елемент во тоа. Се, од Републиканската партија па до Водичите за девојки може да се гледаат како религија, во тоа се врзани заедно во едно верување. За мене, како што реков религијата станува духовен еквивалент на фашизмот. И под истиот знак, магијата станува духовен еквивалент на анархијата, се работи чисто за само-определувањето, со магионичар/ка кој е едноставно човек во еден огромен запис, а во подраматична смисла на зборот, стои во центарот на својот универзум. Што мислам дека е еден вид духовна изјава од основна анархистичка позиција. Мислам дека има многу заедничко помеѓу анархистичката политика и истражувањето на магијата, дека тука постои голема симпатија.
Дали си чул за проектот А за Анархија кој се случи во Њујорк со пуштањето на филмската верзија на V за Vendetta (Одмазда)?
Не, не сум чул, те молам, информирај ме.
Некои анархо-активистички типови/ки започнаа да раздаваат информции пред кино салите каде се прикажува филмот, за тоа како Холивуд ја извади политиката од филмот.
Ах, тоа е фантастично, навистина е добро да се чуе тоа, зошто тоа е една од работите кои ме потресоа. Она што оригинално беше чиста битка на идеите помеѓу анархијата и фашизмот беше претворено во некој вид на дигната тупаница-парабола на 9-11 и војната против теророт, каде зборовите анархија и фашизам не се појавуваат никаде. Мислам, во тоа време мислев: види, ако сакаат да протестираат во врска со Џорџ Буш и начинот на кој тоа амриканско општество се одвива од 9-11 – што е разбирливо – тогаш зошто не направат она што јас направив во 1980тите кога не ми се допадна начинот на кој Англија одеше под Маргарет Тачер, а тоа беше да направам приказна во мојата земја, која јасно се однесуваше на настаните кои се случуваа токму таму во мојата земја, и го направив некако очигледно да се види за што зборувам. Ми текна дека Холивуд го направи В за Вендета за некои попречени и импотентни американски либерали/ки да мислат дека еве кажуваат колку се изнервирани со ситуацијата која се случува, без да ризикуваат ништо со тоа. Се се случува во Англија, која мислам дека веројатно, во очите на повеќето американци/ки, е некое си кралсво од бајките каде сеуште имаме џинови. Тоа не постои; за повеќето американци/ки тоа може да биде и Земјата на Оз. Па можете да си ја поставите вашата политичка парабола во оваа средина од фантазијата наречена Англија, а потоа да си ја вадиш досадата против Џорџ Буш и нео-конзервативците/ките. Тоа беа моите чувства, и мора да признам дека целосно се засновани, не на гледање на филмот, туку на читање на дел од сценариото. Доволно беше.
Но ова со демонстрациите А за анархија е навистина интересно. Фантастично е.
Извор: http://www.infoshop.org/inews/trackback.php?id=2007alan-moore-interview